Quy Trình Kiểm Tra Hệ Thống Chống Sét Theo Tiêu Chuẩn Việt Nam TCVN 9385:2012

Quy Trình Kiểm Tra Hệ Thống Chống Sét Theo Tiêu Chuẩn Việt Nam

1. Tại sao cần kiểm tra hệ thống chống sét định kỳ?

Hệ thống chống sét không phải là một giải pháp lắp đặt một lần và sử dụng mãi mãi. Theo thời gian và dưới tác động của môi trường, các thành phần của hệ thống có thể bị hao mòn, hư hỏng, hoặc suy giảm hiệu suất. Việc kiểm tra định kỳ hệ thống chống sét mang lại nhiều lợi ích quan trọng:

• Đảm bảo khả năng hoạt động hiệu quả: Kiểm tra giúp phát hiện sớm các hư hỏng tiềm ẩn, đảm bảo hệ thống có thể hoạt động hiệu quả khi có sét đánh.
• Tuân thủ quy định pháp luật: Theo quy định của pháp luật Việt Nam, các công trình nhất định phải được kiểm tra hệ thống chống sét định kỳ để đảm bảo an toàn.
• Giảm thiểu rủi ro thiệt hại: Một hệ thống chống sét được kiểm tra và bảo trì tốt sẽ giảm thiểu nguy cơ cháy nổ, hư hỏng công trình, và đặc biệt là bảo vệ tính mạng con người.
• Kéo dài tuổi thọ hệ thống: Việc phát hiện và khắc phục sớm các vấn đề nhỏ sẽ giúp ngăn ngừa những hư hỏng lớn hơn, kéo dài tuổi thọ của hệ thống.
• An tâm và tin tưởng: Kiểm tra định kỳ mang lại sự an tâm cho chủ đầu tư và người sử dụng công trình về mức độ an toàn trước nguy cơ sét đánh.

2.Quy trình chi tiết kiểm tra hệ thống chống sét theo TCVN 9385:2012

Dưới đây là quy trình chi tiết các bước thực hiện kiểm tra hệ thống chống sét theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9385:2012:

Bước 1: Chuẩn bị trước khi kiểm tra

• Thu thập hồ sơ và tài liệu: Tập hợp đầy đủ các hồ sơ thiết kế hệ thống chống sét, biên bản nghiệm thu, các biên bản kiểm tra và bảo trì trước đó (nếu có). Việc này giúp nắm rõ thông tin về cấu trúc hệ thống, các thông số kỹ thuật, và lịch sử bảo trì.
• Chuẩn bị dụng cụ và thiết bị: Đảm bảo có đầy đủ các dụng cụ cần thiết cho việc kiểm tra bằng mắt thường (thang, đèn pin,…) và các thiết bị đo kiểm chuyên dụng (đồng hồ đo điện trở tiếp đất, Đồng hồ đo cách điện, Máy kiểm tra hoạt động kim thu sét,Máy Kiểm tra hoạt động bộ đếm sét…). Các thiết bị đo kiểm cần phải được hiệu chuẩn định kỳ.
• Đảm bảo an toàn: Lên kế hoạch kiểm tra đảm bảo an toàn cho người thực hiện, đặc biệt khi làm việc trên cao. Cần trang bị đầy đủ đồ bảo hộ lao động.

Bước 2: Kiểm tra bằng mắt thường

• Kim thu sét: Kiểm tra số lượng, vị trí lắp đặt, độ cao, và tình trạng vật lý của kim thu sét (có bị gãy, cong vênh, oxy hóa nghiêm trọng không). Đảm bảo kim thu sét được lắp đặt chắc chắn và không bị che chắn bởi các vật cản.
• Dây dẫn sét: Kiểm tra dọc theo toàn bộ chiều dài của dây dẫn sét từ kim thu sét xuống hệ thống tiếp địa. Quan sát xem dây có bị đứt, hỏng lớp vỏ bọc, hoặc bị oxy hóa quá mức không. Đảm bảo dây dẫn được cố định chắc chắn vào tường hoặc các kết cấu đỡ.
• Mối nối: Kiểm tra tất cả các mối nối giữa các đoạn dây dẫn sét, giữa dây dẫn với kim thu sét và hệ thống tiếp địa. Đảm bảo các mối nối được thực hiện đúng kỹ thuật (bằng kẹp chuyên dụng, hàn hoặc bulong có chống ăn mòn) và không bị lỏng lẻo, oxy hóa.
• Bộ đếm sét (nếu có): Kiểm tra tình trạng hoạt động và số lần sét đếm được. Ghi lại số liệu này để theo dõi.
• Thiết bị chống sét lan truyền (SPD): Kiểm tra tình trạng bên ngoài của các SPD được lắp đặt trong tủ điện (có bị nứt vỡ, cháy xém không). Kiểm tra các đèn báo trạng thái hoạt động của SPD (nếu có).
• Các yếu tố khác: Quan sát xem có bất kỳ vật cản nào gần hệ thống chống sét có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của nó (ví dụ: cây cối quá gần kim thu sét).

Bước 3: Đo kiểm điện trở tiếp đất

• Sử dụng đồng hồ đo điện trở tiếp đất chuyên dụng để đo giá trị điện trở của hệ thống tiếp địa. Thực hiện đo tại các vị trí hộp kiểm tra điện trở tiếp đất.
• So sánh giá trị đo được với yêu cầu của tiêu chuẩn (thường là không lớn hơn 10 Ohm). Nếu giá trị điện trở vượt quá ngưỡng cho phép, cần xác định nguyên nhân và có biện pháp khắc phục.
• Ghi lại các thông số đo được vào biên bản kiểm tra.

Bước 4: Kiểm tra tính liên tục của dây dẫn sét

• Sử dụng thiết bị đo điện trở hoặc ом kế để kiểm tra tính liên tục của mạch dẫn sét từ  đỉnh kim thu sét xuống đến hệ thống tiếp địa.
• Đảm bảo không có sự đứt quãng hoặc điện trở quá lớn trên đường dẫn sét.
• Ghi lại kết quả kiểm tra.

Bước 5: Kiểm tra hoạt động kim thu sét

• Sử dụng máy tạo xung áp cao để phóng xem các lá kim với đỉnh kim. Nếu có tia phóng từ đỉnh kim thu sét sang lá kim thì kim thu sét vẫn còn hoạt động bình thường

Bước 6: Kiểm tra hoạt động bộ đếm sét ( Nếu Có )

•  Sử dụng máy tạo xung dòng cao 2kA để phóng qua bộ đếm. Nếu bộ đếm nhảy số thì bộ đếm vẫn hoạt động bình thường.

Bước 7: Kiểm tra thiết bị chống sét lan truyền ( Kiểm tra SPD)

• Sử dụng các thiết bị kiểm tra SPD chuyên dụng (nếu có) để đánh giá khả năng hoạt động của các SPD.
• Kiểm tra các thông số kỹ thuật của SPD có phù hợp với yêu cầu bảo vệ không.
• Nếu không có thiết bị chuyên dụng, có thể kiểm tra thông qua các đèn báo trạng thái (nếu có) hoặc bằng cách theo dõi lịch sử hoạt động (nếu SPD có chức năng ghi lại sự kiện).
• Ghi lại kết quả kiểm tra.

Bước 7: Lập biên bản kiểm tra và đưa ra kiến nghị nếu có điều bất thường.

• Sau khi hoàn thành tất cả các bước kiểm tra, người thực hiện cần lập biên bản kiểm tra một cách chi tiết và trung thực.
• Biên bản cần ghi rõ:
  • Thời gian và địa điểm kiểm tra.
  • Thông tin về người thực hiện kiểm tra.
  • Thông tin về công trình và hệ thống chống sét được kiểm tra.
  • Kết quả kiểm tra của từng hạng mục.
  • Các lỗi hoặc hư hỏng được phát hiện (nếu có).
  • Đánh giá chung về tình trạng hoạt động của hệ thống chống sét.
  • Các kiến nghị về việc sửa chữa, bảo trì hoặc nâng cấp hệ thống (nếu cần thiết).
• Biên bản kiểm tra cần được ký xác nhận bởi người thực hiện kiểm tra và đại diện của đơn vị quản lý công trình.

Bước 8: Thực hiện các biện pháp khắc phục (nếu có)

• Dựa trên các kiến nghị trong biên bản kiểm tra, đơn vị quản lý công trình cần tiến hành các biện pháp sửa chữa, bảo trì hoặc nâng cấp hệ thống chống sét kịp thời để đảm bảo an toàn.
• Sau khi thực hiện các biện pháp khắc phục, cần có sự kiểm tra lại để đảm bảo vấn đề đã được giải quyết triệt để.

3. Tần Suất Kiểm Tra Hệ Thống Chống Sét và Checklist Kiểm Tra Hệ Thống Chống Sét

Theo TCVN 9385:2012, hệ thống chống sét cần được kiểm tra định kỳ ít nhất 1-2 năm một lần, tùy thuộc vào loại công trình và điều kiện môi trường. Đối với các công trình đặc biệt như kho chứa chất nổ hoặc trạm viễn thông, nên kiểm tra hàng năm hoặc sau mỗi mùa mưa bão.

4. Lưu Ý Khi Kiểm Tra Hệ Thống Chống Sét

• An toàn là ưu tiên hàng đầu: Tránh kiểm tra trong điều kiện thời tiết xấu, đặc biệt là khi có nguy cơ sét đánh.
• Sử dụng thiết bị đạt chuẩn: Các thiết bị đo lường cần được hiệu chuẩn định kỳ để đảm bảo kết quả chính xác.
• Tham khảo chuyên gia: Đối với các công trình phức tạp, nên hợp tác với các đơn vị chuyên môn để đảm bảo kiểm tra đúng quy trình.

5. Kết Luận

Kiểm tra hệ thống chống sét theo tiêu chuẩn Việt Nam, cụ thể là TCVN 9385:2012, là một bước quan trọng để đảm bảo an toàn cho công trình và con người. Quy trình này không chỉ giúp phát hiện và khắc phục các lỗi hư hỏng mà còn đảm bảo hệ thống chống sét hoạt động hiệu quả trong mọi điều kiện. Bằng cách tuân thủ các bước kiểm tra và bảo trì định kỳ, bạn có thể giảm thiểu rủi ro do sét đánh, bảo vệ tài sản và tính mạng con người một cách tối ưu.

Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ về kiểm tra hệ thống chống sét, hãy tham khảo tài liệu TCVN 9385:2012 hoặc liên hệ với Chúng tôi, Vì Cty Huy Hoàng chuyên gia trong lĩnh vực này.